Anasayfa / Kararlar / 2026/994 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
İhalenin feshinde üçüncü kişiye eksik nispi harç için gelecek celseye kadar süre verilir
Özet
İcra takibinde taraf olmayan üçüncü kişi ihalenin feshini istemiş; ilk derece mahkemesi eksik nispi harcın yatırılması için iki haftalık kesin süre vermiş, harç yatırılmayınca dosyayı işlemden kaldırmış ve yenilenmediği için davayı açılmamış saymıştır. Yargıtay, nispi harcın HMK 114 anlamında dava şartı olmadığını, Harçlar Kanunu 30. maddesine göre tamamlatılacağını ve sürenin 'takip eden celseye kadar' verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kanuna uygun olmayan süreye dayanılarak verilen karar bozulmuş; mahkemenin önce harcı, sonra dava şartı olan %5 teminatı tamamlatması gerektiği vurgulanmıştır.
Uygulamaya etkisi
Üçüncü kişilerin ihalenin feshi başvurularında harç ve teminat ayrı rejimlere tabidir: harç eksikliği Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150'ye, teminat eksikliği HMK 115'e göre tamamlatılır. İki haftalık muhtırayla verilen süreye dayanılarak dava açılmamış sayılamaz; ihale alıcısı ve alacaklı sürecin uzayabileceğini hesaba katmalıdır.
In English
A third party who was not a party to the enforcement proceedings applied to set aside a court-ordered auction; since the 2021 amendment, such applicants must pay a proportional fee on the auction price and post a 5 percent security. The enforcement court gave a two-week deadline to top up the fee, then struck the case off the list and treated it as never filed. The Court of Cassation held that the fee is not a procedural precondition under the Civil Procedure Code but is governed by Article 30 of the Fees Law, so the shortfall must be paid 'by the next hearing', and only after the fee is paid should the court set a deadline for the security, which is a true precondition. Practical point: unpaid fee leads to the case being deemed not filed, whereas missing security leads to dismissal on procedural grounds, so courts and applicants must follow this sequence.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
Yargı harçları, 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenmiş olup, dava açarken harçtan muaf olanlar dışındaki davacının harç yatırması zorunluluğu, HMK'nın 114. maddesinde belirtilen dava şartlarından değildir. Dava harçları özel kanun ile düzenlenmiştir.
Yukarıda da açıklandığı üzere dava açılırken alınması gereken harç, dava harcı olup, Harçlar Kanununa göre dava açılırken alınır. Noksan yatırılmış ise Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde belirtilen usul ile tamamlatılır. Harç tamamlanmaz ise yaptırımı da yine aynı maddede düzenlenmiştir. %5 teminat ise yine harç gibi dava açılırken yatırılmalıdır. Teminat, HMK'nın 114/2. maddesi kapsamında dava şartıdır. Dava açılırken yatırılmayan teminatın tamamlanması için (harcı tamamlanmayan davaya devam edilemeyeceğinden) öncelikle harç tamamlatılmalı, sonra teminatın yatırılması için davacıya HMK'nın 115. maddesinde belirtilen dava şartlarının tamamlatılmasına ilişkin usule göre süre verilmelidir. Harcın yatırılmamasının yaptırımı, "...davanın açılmamış sayılması," harç yatırılmakla birlikte teminatın yatırılmamasının yaptırımı ise "...davanın dava şartı noksanlığından usulden reddidir."
Her ne kadar şikayetçi nispi harç ve akabinde teminatı yatırmamış ise de, İlk Derece Mahkemesinin harç yatırılmasına ilişkin 08.04.2024 tarihli muhtırası, harç miktarı ve verilen süre 492 sayılı Harçlar Kanunun 30. maddesine uygun değildir. Noksan harcın nasıl tamamlanacağına ilişkin Harçlar Kanunu' nun 30. maddesindeki özel düzenleme karşısında harcın tamamlanmasına ilişkin verilecek süre "...takip eden celseye kadar.." dır. Yukarıda da belirtildiği üzere yasaya uygun olmayan ara kararı hukuki sonuç doğurmaz.
Mahkemece yapılacak iş öncelikle davacıya nispi peşin harcı tamamlaması için Harçlar Kanununun 30. maddesi uyarınca işlem yapmak ve harç yatırılırsa akabinde teminatı yatırtıp, sonuca gitmektir.
Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına, 02.03.2026 tarihinde oy çokluğu ile karar verilmiştir.