Anasayfa / Kararlar / 2026/3395 E.
Karar · Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
İhalenin feshinde nispi harç ve %5 teminat: önce harç, sonra teminat tamamlatılmalı
Özet
İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte, ihaleye konu taşınmazın değil ipotek verilen başka bir taşınmazın maliki olan şikayetçi ihalenin feshini istemiş; ilk derece mahkemesi şikayeti reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiştir. Yargıtay, şikayetçinin İİK 134'te sayılan istisnai kişilerden olmadığını, bu nedenle davanın ihale bedeli üzerinden nispi harca ve %5 teminata tabi olduğunu belirtmiştir. Mahkemenin önce Harçlar Kanunu 30 uyarınca nispi harcı, ardından HMK 115 usulüyle teminatı tamamlatması gerektiğini, bunlar yapılmadan yargılamaya devam edilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı re'sen bozmuştur.
Uygulamaya etkisi
Satış isteyen alacaklı, borçlu, sicilde kayıtlı ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışındaki kişiler ihalenin feshi talebinde nispi harç ve ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırmak zorundadır. Harcın tamamlanmaması davanın açılmamış sayılmasına, teminatın yatırılmaması ise usulden redde yol açar; alıcı veya alacaklı açısından bu eksiklikler dosyada denetlenmelidir.
In English
In a mortgage enforcement, the owner of a different mortgaged property (not the one sold) asked the enforcement court to set aside the auction of the sold property. Since the 2021 amendment, anyone other than the creditor, the debtor, registered interested parties and holders of limited real rights must pay a proportional court fee on the auction price and deposit security of 5% of that price. The courts heard and rejected the request without collecting either. The Court of Cassation reversed on its own motion: the fee must first be completed under the Fees Act (failing which the case is deemed not filed), and only then must the 5% security, a procedural precondition, be completed (failing which the case is dismissed on procedural grounds). Practical point: a challenger outside the exempt categories should budget for the proportional fee and the 5% security at the outset.
Monthly English summaries: Turkish Enforcement Law Update
Kararın ilgili bölümü
Yargıtay'ın değerlendirmesinden:
İhalenin feshi davaları daha önce başvuranın kim olduğuna bakılmaksızın maktu harca tabi iken 2004 sayılı İİK'nın 134. maddesinde değişiklik yapan ve 30.11.2021 tarihinde yürürlüğe giren 7343 sayılı kanunun 27/4. maddesi ile davayı "Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişilerin" açması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi kılınmıştır. Ayrıca ihalenin feshi talebinde 7343 sayılı kanunun 27/5. maddesi ile davayı "Satış isteyen alacaklı, borçlu, resmî sicilde kayıtlı ilgililer ile sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler" teminat yatırmakla yükümlü kılınmıştır.
İhalenin feshi talebinin 30.11.2021 tarihinden sonra yapılması halinde kanunda belirtilen istisnai taraflar dışında kalan gerçek yada tüzel kişiler tarafından yapılması halinde ihale bedeli üzerinden nispi harca tabi olduğu ve nispi harcın yarısının peşin yatırılacağı tartışmasızdır. Aynı şekilde ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırılması da şarttır.
%5 teminat ise yine harç gibi dava açılırken yatırılmalıdır. Teminat, HMK'nın 114/2. maddesi kapsamında dava şartıdır. Dava açılırken yatırılmayan teminatın tamamlanması için (harcı tamamlanmayan davaya devam edilemeyeceğinden) öncelikle harç tamamlatılmalı, sonra teminatın yatırılması için davacıya HMK'nın 115. maddesinde belirtilen dava şartlarının tamamlatılmasına ilişkin usule göre süre verilmelidir. Harcın yatırılmamasının yaptırımı, "...davanın açılmamış sayılması," harç yatırılmakla birlikte teminatın yatırılmamasının yaptırımı ise "...davanın dava şartı noksanlığından usulden reddidir."
Mahkemece, kanunda belirtilen istisnai taraflar dışında kaldığı anlaşılan davacıya nispi harç ve akabinde ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırtılmadan yargılama yapılması ve bu hususun Bölge Adliye Mahkemesince gözden kaçırılması hatalı olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir. Mahkemece yapılacak iş öncelikle davacıya nispi harcı tamamlaması için Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca işlem yapmak ve akabinde teminatı yatırtıp sonuca gitmektir.
Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına 18.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.